Uit de luiers

Zindelijkheidstraining

Nadat je kindje ongeveer 2 jaar in de luiers gezeten heeft breekt de tijd van het zindelijk worden aan. De ene peuter geeft vlak voor zijn tweede verjaardag aan dat hij merkt dat zijn luier nat of vies is, een ander kind zal pas na zijn derde jaar interesse gaan tonen in het zindelijk worden. Kortom, ergens tussen het tweede en derde levensjaar kan je verwachten dat je zoon of dochter uit de luiers wil!

Gemiddeld is een kind 3 4 jaar voordat het overdag helemaal zindelijk is, 's nachts zindelijk worden duurt veel langer. De meeste kinderen blijven tussen het 5de en het 7de jaar 's nachts ook droog.

Wanneer is je kindje nou aan zindelijkheidstraining toe? (eigenlijk is training een verkeerd gekozen woord, zindelijkheid kan je niet trainen maar is een proces wat je moet ondersteunen)

  • je kindje vindt zijn/haar ontlasting vies en onprettig
  • hij/zij is zich bewust van het feit dat hij/zij moet plassen/poepen (speelt dus niet onverstoorbaar verder, dit is van groot belang voor een succesvolle zindelijkheidstraining)
  • fysieke beheersing (controle over sluitspieren, blaas moet groot genoeg zijn)
  • je kindje is een langere tijd droog (je hebt steeds minder luiers nodig, de kleine plasjes worden “verzameld” tot een grote plas)

De training begint:

  • kennismaken met het potje
  • voordoen
  • op tijd reageren
  • blote billetjes
  • hoe te reageren
  • zelluf doen
  • afstand doen
  • van potje naar wc

Het potje
Zet het potje ter introductie ergens neer. Laat je kind er naar kijken, er mee spelen, er aan voelen en vertel tussen neus en lippen door een paar keer waar het potje voor dient. Je kindje zal geïnteresseerd raken en misschien er al eens een plasje op willen doen (desnoods met de luier nog om). Vind je kindje het potje helemaal niet interessant? Zet hem dan nog even weg en probeer het na een maand of wat nog eens opnieuw. Door het potje op tijd te introduceren raakt je kindje ermee vertrouwd en zat het, als de zindelijkheidsperiode aanbreekt, het potje niet als eng of spannend ervaren.

Voordoen
Neem je peuter gerust mee naar de wc. Vertel dat de wc eigenlijk hetzelfde is als een potje en dat je zoon of dochter later ook op de wc mag. Laat zien wat je doet en vertel hem/haar over deze handelingen (denk aan het handen wassen!). Zwaai samen het plasje van mama/papa uit als je doorspoelt.

Op tijd reageren
Houd je zoon/dochter goed in de gaten. Reageer op de signalen die hij/zij geeft. Zie je dat er aandrang is? Stel dan voor om op het potje te gaan zitten. Stemt je kindje toe, dan is de kans groot dat er ook daadwerkelijk iets gebeurt op het potje. Op deze manier leert je zoon/dochter het verband tussen de aandrang en het potje. Wil hij/zij niet? Laat het verder dan zo en dring absoluut niet aan!

Blote billen
Doordat je kindje lekker in zijn/haar blote billen kan spelen sla je twee vliegen in 1 klap.
Ten eerste ziet je kindje wat er gebeurt als hij/zij aandrang heeft (de grond wordt nat en vies), ten tweede als hij/zij nodig moet hoef je niet eerst een broek, romper en luier uit te trekken. Als je pas met zindelijk worden begint is het heel moeilijkomdaaroptewachten. Houdt er rekening mee dat het een aantal keren “fout” zal gaan. Laat je kindje dus spelen op een vloer die tegen een stootje kan!

Hoe reageer je?
Het zindelijk worden is een natuurlijk proces waar , zoals je hebt kunnen lezen, een heleboel voor nodig is. Lichamelijk maar ook emotioneel. Het is dus van groot belang dat jij als begeleidende heel rustig blijft. Wanneer het “mis” gaat, mopper dan niet. Stel je kind gerust (blijf je vertrouwen uitspreken!!!) en ruim de rommel op. Wanneer je zoon of dochter een plasje/poepje op het potje gedaan heeft reageer je blij (niet te overdreven)en zeg je dat jij trots bent en dat je kindje ook wel trots op zich zelf zal zijn!
Je kan na een tijdje (als de nieuwigheid eraf is en de “training” even stil staat) eventueel een beloningssysteem invoeren (10 stickers is en klein cadeautje). Wacht hier zo lang mogelijk mee, je kind hoeft ook niet binnen een maand zindelijk te zijn. Zet dit middel pas in als je merkt dat je kindje wel zindelijk kan worden maar een negatieve ervaring heeft gehad, een angstmoment of iets dergelijks. Je hoort vaak dat kinderen tijdens het zindelijk worden gedragsmatig ook een verandering door maken. Ze kunnen wat opstandiger zijn (ze hebben/merken toch een soort prestatiedrang), wat vermoeider, wat stiller.
Het is dan ook niet goed om te beginnen met het zindelijkheidsproces als je kindje net naar de peuterspeelzaal gaat, een broertje of zusje heeft gekregen o.i.d.

Verwacht tijdens de zindelijkheidsperiode ook niet teveel van je kindje op andere gebieden (dus niet en zindelijk worden en met bestek leren eten, of voor het eerst uit logeren gaan). Kijk niet gek op dat je zoon of dochter na een lange tijd van droog zijn en blijven opeens weer in zijn/haar broek gaat plassen. Dat kan te maken hebben met een kou op de blaas maar ook met sociaal/emotionele veranderingen (een nieuwe baby, mama ziek, een andere juf). Reageer in deze gevallen ook rustig. Probeer de oorzaak te achter halen en begeleidt je kindje totdat hij/zij aan geeft weer droog te willen zijn en blijven.

Zelluf doen
Het zindelijk worden is iets wat je kindje beter zelf kan doen.Hij/zij moet het niet ervaren als een verplichting die hem/haar wordt opgelegd door zijn/haar ouders. Laat je kindje zelf beslissen wanneer hij/zij op het potje wil (of niet), laat hem zelf de po opzoeken, zelf zijn broek uittrekken en (kies voor makkelijk uit te trekken broeken bijv. een joggingbroek). Vraagt je zoon of dochter om hulp, geef dat dan waar nodig.

Afstand doen
Peuters zien hun ontlasting vaak als een stukje van zichzelf en kunnen daarom moeite hebben met het afscheid nemen daarvan, het weggooien. Besteed hier absoluut aandacht aan, wals niet te snel over deze gevoelens heen! Heeft je kind hier moeite mee? Wacht dan even met het weggooien van de ontlasting, gooi het samen weg en zwaai het uit, gooi het samen weg en trek later pas door.
Probeer een te ontdekken waar je kind zich prettig bij voelt. Kijk niet gek op als je peuter na het doorspoelen van de wc volledig in paniek raakt. Blijf rustig en leg uit wat er gebeurt.

Van potje naar wc!
Weer een stap verder in de zindelijkheidstraining. Nu je kindje prima op het potje zijn/haar behoeften kan doen en overdag goed droog blijft is het tijd om over te stappen naar de wc.
Ook dit proces moet je goed begeleiden. De wc is immers een groot gat met water en het maakt lawaai, best spannend voor je peuter/kleuter! Een aantal tips:

  • zet het potje naast de wc en laat je kind daar plassen of poepen
  • pas je wc aan met een extra kinderbril (wcverkleiner)
  • blijf er altijd bij
  • spoel samen door, vind je kind dit eng, spoel dan door als je kind weg is
  • doe het voor
  • wek belangstelling, laat zien wie er allemaal naar zo’n wc gaan, lees er een boekje over
  • gooi het potje in het bijzijn van je kindje leeg in de wc, zo ziet hij het verband tussen het poepen/plassen-potje-wc
  • koop een opstapje, de wc is vaak te hoog

Leuke boekjes!

  • Het grote billenboek (Guido van Genechten)
  • Rupert moet plassen (Daan Sterkmans)
  • Nooit meer een luier (Elle van Lieshout en Eric van Os)
  • Lieselotje op het potje (Marianne Budder)
  • Potje! (M.Vreeman)

Verder praten over dit onderwerp? Bekijk dan ook ons forum!