Waterpokken

Hoe herken je waterpokken?

Latijnse naam Varicella
Andere namen voor waterpokken windpokken en wijnpokken.

Waterpokken is een klassieke kinderziekte. De meeste kinderen krijgen het voor hun tiende verjaardag, en dan rond de periode dat het eerste kind naar de kleuterschool gaat of via het kinderdagverblijf. Dit omdat ze dan meer in contact gaan komen met andere kinderen. Waterpokken zijn zeer besmettelijk.

De eerste symptomen zijn slechte eetlust, verhoging, huilerig en hangerig. De eerste uitslag begint meestal een dag of twee na de eerste symptomen die hiervoor gegeven zijn. De uitslag begint meestal eerst op het romp en breidt zich in een dag of drie vier, uit naar de armen, benen en gezicht.

De uitslag ziet eruit als platte rode plekken die blaasjes worden en dan openspringen of uitdrogen. De uitslag jeukt vreselijk, door middel van een menthol poeder kan deze jeuk worden tegen gegaan. Het is belangrijk dat de blaasjes niet kapot gekrabd worden, anders blijven er littekens.

Waterpokken worden veroorzaakt door het Varicella-zostervirus. Het wordt overgebracht van persoon tot persoon via druppel en speekselinfectie. Waterpokken zijn besmettelijk vanaf 1 tot 2 dagen voordat de eerste symptomen van de ziekte waarneembaar zijn totdat alle blaasjes opgedroogd zijn tot korstjes. De incubatietijd van de ziekte varieert van 11 tot 21 dagen na het overbrengen van de ziekte.

De eerste blaasjes vormen zich na ongeveer 6 tot 8 uur, na ongeveer 24 toto 48 uur krijgen ze een korstje. Dit korstje blijft ongeveer 5 tot 20 dagen zitten. Het enigste wat gedaan kan worden is het bestrijden van de jeuk met menthol-talkpoeder.

Over het algemeen verloopt de ziekte vrij onschuldig en is het kind amper ziek. In enkele gevallen kan de koorts heel hoog worden. In zeer zeldzame gevallen kan het lijden tot Encephalitis (onsteking van het hersenweefsel) of longontsteking (dit komt vrijwel alleen bij volwassen voor.

Ondanks dat waterpokken op zich een onschadelijke ziekte is, is het toch raadzaam om bij de eerste verschijnselen een huisarts te raadplegen en eventuele mensen voor wie het een verhoogd risico geeft te waarschuwen. Zwangere vrouwen moeten proberen te voorkomen dat zij besmet raken met waterpokken omdat ze dit kunnen overdragen op hun kind, waardoor het met waterpokken geboren wordt. In de eerste maanden van de zwangerschap kan het afwijkingen veroorzaken aan het ongeboren kind. Deze afwijkingen kunnen variëren van onderontwikkeld zijn van armen en benen tot afwijkingen aan het centrale zenuwstelsel van de ogen en de huid. Gelukkig komt dit maar heel zelden voor.

Als iemand als kind waterpokken heeft gehad, trekt het virus zich terug in de zenuwcellen van het ruggenmerg. Door een verlaagde weerstand, na ziekte of een zeer emotionele periode, kan het virus weer actief worden en gordelroos veroorzaken. Gebleken is dat gordelroos voornamelijk optreedt op het moment dat de weerstand laag is. Wie nooit waterpokken heeft gehad en geen antistoffen heeft tegen het virus, kan besmet raken door iemand met gordelroos. Het virus kan door de lucht worden overgedragen en ook via het vocht uit de blaasjes. Gordelroos kan in principe meerdere malen bij dezelfde persoon optreden, maar dat komt zelden voor.

Er bestaat een vaccin tegen waterpokken. Dit vaccin staat in Nederland op de lijst om opgenomen te zullen worden in het Rijksvaccinatieprogramma. Onderzoek om het in een combinatieprik te doen met het BMR-vaccin is vergevorderd. Het waterpokkenvaccin is een sterk verzwakt, levend vaccin. Bij kinderen van 1 tot 12 jaar is 1 dosis voldoende. Kinderen vanaf 13 jaar wordt 2 doses gegeven met een interval van 4 tot 8 weken. Het vaccin geeft ongeveer 9 jaar bescherming. In Amerika en Japan wordt het vaccin al op grote schaal toegepast. In Duitsland krijgen bepaalde risico groepen de vaccinatie. Het vaccin kan ook gegeven worden nadat je in aanraking bent geweest met iemand die besmet was met waterpokken. Het moet dan binnen drie dagen gegeven worden, en geeft dan een bescherming van 70 tot 100 procent.