Eileider ontsteking
De kenmerkende verschijnselen van een ontsteking zijn roodheid, zwelling, warmte, pijn en beperking van de functie van het betroffen lichaamsdeel. Iedereen die wel eens een zwerende vinger heeft gehad, kan dit onderschrijven. Afhankelijk van de uitgebreidheid en de plaats van de ontsteking is er een algemeen ziektegevoel en koorts
Een ontsteking onstaat door besmetting (infectie) met een bacterie, virus, schimmel of een ander micro organisme, meestal via een wondje of slijmvliesbeschadiging, een plaats waar de weerstand verminderd is. Is de algemene lichamelijke weerstand verminderd, dan is men vatbaarder voor infecties. Een ontsteking van het baarmoederslijmvlies (endometritis) ziet men bijvoorbeeld vooral na een bevalling of abortus, die gepaard is gegaan met veel bloedverlies.
een infectie kan zich op drie manieren verspreiden. De eerste mogelijkheid is het overgaan van de infectie van het ene orgaan op het andere orgaan. Wanneer een schede-infectie via de baarmoeder overgaat op de eileiders, spreekt men van een opstijgende infectie. De tweede mogelijkheid is verspreiding via de lymfebanen. Bij onderzoek zijn ook de lymfeklieren opgezet. De derde mogelijkheid van verspreiding is via de bloedbaan. Bij een ontsteking als deze, hoort 'uitgezweet' vocht (exudaat), met daarin witte bloedcellen (leukocyten) en bacteriën. Bij een schede infectie noemt men dat afscheiding (fluor of leukorroe). Een etterbuil (abces) is een plaatselijke ophoping van pus in een holte.
Bij een ontsteking van de uitwendige geslachtsdelen (vulvitis) zijn de schaamlippen en hun omgeving rood en gezwollen. De vaak ondraaglijke jeuk leidt tot krabben. De uitwendige geslachtsdelen (vulva) kunnen ook pijnlijk zijn, vaak vooral tijdens het plassen. De urine die langs de uitwendige geslachtsdelen loopt, veroorzaakt een branderig gevoel. De oorzaak hiervan is heel vaak een gebrek aan hygiëne of juist een teveel aan zeepgebruik. Vulvitis is vaak een eerste verschijnsel van suikerziekte. Een schimmelinfectie of wormpjes (oxyuren, die heel vaak bij kinderen maar ook bij volwassen voorkomen), een overgevoeligheid of schaamluizen kunnen ook de oorzaak zijn van een vulvitus.
Ontsteking van de eileider (salpingitis) komt betrekkelijk veel voor. Soms doet de omgeving, met name de eierstok ook mee. We spreken dan van Adnexitis. Salpingitis kan plotseling beginnen (acuut) of chronisch zijn, dubbelzijdig of enkelzijdig. Bijna altijd is er spraken van een opstijgende infectie vanuit de schede via een baarmoederhalsontsteking (cervicitis). Bij een gonococcen-infectie zijn beide eileiders van binnenuit (endosalpingitis) ontstoken. De eileiders worden meestal ontstoken via de lymfebanen en via het omgevende bindweefsel. Dan is de infectie meestal eenzijdig en steeds aan de buitenkant van de eileider (perisalpingitis).
Ten slotte is het mogelijk dat de eileider aan één kant ontstoken raakt door een ontsteking in de bekkenholte, zoals een blindedarm ontsteking. bij een eileider ontsteking van binnenuit (endosalpingitis) druppelt de pus via de franje achtige uitlopers(fimbriae) aan het uiteinde van de eileider, in de buikholte. Langs deze weg wordt dan het buikvlies van het kleine bekken besmet en ontstaan een bekken buikvlies ontsteking (pelveo peritonitis). Vaker ziet men dat de etter een waterig aspect krijgt. De afgesloten eileider is dan gevuld met vocht en heet een hydrosalpinx. Vaak geneest de ontsteking van de eileider. De verklevingen blijven dan wel bestaan. Het slijmvlies en de spierlaag van de wand van de eileider zijn dan blijvend beschadigd. De vrouw is dan minder vruchtbaar of onvruchtbaar.
Verschijnselen van een acute eileider ontsteking (salpingitis)
Pijn onder in de buik en hoge koorts zijn de eerste verschijnselen. Door prikkeling van het buikvlies is beweging en aanraken van de buikwand pijnlijk. Ook bij het ademhalen probeert de vrouw de buik zo min mogelijk te bewegen. Onderzoek van de buik is zeer pijnlijk en de spieren verzetten zich daarbij actief (défense musculaire = verdediging door de spieren) Bloedonderzoek laat afwijkingen zien die wijzen op een ontsteking. Het inwendige vagina onderzoek is pijnlijk, zeker als de baarmoedermond bewogen wordt (slingerpijn). Er is vaak afscheiding uit de schede. bij onderzoek met de spreider (speculum) blijkt de afscheiding uit de opening van de baarmoedermond te komen. Door de afscheiding te kweken, kan de ziekteverwekker soms opgespoord worden.
De behandeling van een acute eileider ontsteking bestaat uit bedrust en antibiotica. Eventueel kunnen pijnstillers erbij nodig zijn. Als zich een abces vormt, bijvoorbeeld in de Douglas holte (tussen de endeldarm en de baarmoederwand) is een operatie noodzakelijk.
Bij een chronische eileider ontsteking kan men via warmtestralen de resten van de ontsteking proberen te laten verdwijnen. Een langdurige behandeling is vaak nodig ter voorkoming van verklevingen, met gevolg onvruchtbaarheid. Een operatie is nodig bij het barsten van een met pus gevulde eileider (puosalpinx) en ook als de ontsteking steeds opnieuw terug komt. Een eileiderontsteking begint vaak na een bevalling abortus of menstruatie of na een curettage of andere ingreep in de baarmoeder.
