Moederdag, waarom vieren wij het?
De tweede zondag in mei vieren wij moederdag. Lekker ontbijtje op bed, met een leuk kadootje wat de kleine op school of peuterspeelzaal heeft gemaakt van sigarendoosje, macaronie, rijst of andere producten, vaak voorzien van een lief gedicht. Een lekker luchtje of bloemetje samen met pappa gekocht. Heel vertederend is het elke keer weer. De kinderen hebben er hard voor gewerkt, en stralen dan ook van trots. Veelal wordt gezegd dat moederdag alleen een commerciële inslag heeft, maar dit is niet geheel waar.
Moeders worden al duizenden jaren geëerd door hun kinderen en echtgenoeten. In het oude Griekenland was het gebruikelijk niet de eigen geboortemoeder te eren, maar stond de moeder aller goden, Rhea, in het middelpunt van de belangstelling op deze dag.
In de Middeleeuwen bestond er een Europese kerkelijke feestdag, welke Moeder Zondag werd genoemd, en op de zondag voor pasen werd gevierd. Deze dag was in het leven geroepen door de kerk, omdat veel kinderen bij werkgevers in andere steden woonde en op deze wijze een dagje vrij kregen om naar huis te gaan. De kinderen namen cadeautjes mee naar huis voor hun moeder, wat meestal bestond uit eten of wat verdiend geld.
Deze feestdag is mogelijk in de 13e eeuw geïntroduceerd door koning Hendrik III van Engeland.
In 1644 was er in Engeland voor het eerst ook sprake van een Moederdag zonder kerkelijke achtergrond. Pas in het midden van 19e eeuw werd Moederdag in Amerika geïntroduceerd. In 1870 startte rechter Julia Ward Howe uit Philadelphia een grote publiciteitscampagne voor Moederdag, een dag die in het teken moest staan van pacifisme en ontwapening door vrouwen. Het succes kwam echter pas nadat Anna Marie Jarvis in 1907 Moederdag begon te promoten als een dag van waardering voor moeders.
Wij vieren moederdag tegenwoordig niet meer op de zondag voor pasen maar op de tweede zondag van mei, en daar is een reden voor, welke meteen ook de reden is waarom wij moederdag vieren zoals wij dat nu doen.
De reden hiervoor is omdat wij moederdag vieren na het idee van Anna Jarvis. Deze vrouw geboren in Crafton, West Virginia aan het einde van de negentiende eeuw, was niet getrouwd en had ook geen kinderen. Haar moeder die ook Anna heette had elf kinderen, waarvan er zeven vroegtijdig stierven. Moeder Anna hielp andere mensen, in de Amerikaanse Burgeroorlog met Mother's Day Work Clubs om voor voedsel en medicijnen voor hulpbehoevende moeders te zorgen, om zo haar eigen verdriet te kunnen verzachten. Zij zette zich vooral in voor moeders van het stadje. In 1906 stierf moeder Anna op de tweede zondag in mei. Haar dochter Anna zette haar werk voort. En omdat ze haar moeder wilde eren, besloot ze dat de tweede zondag in mei iets speciaals moest worden gedaan. De kerkleider van Grafton zag daar wel iets in, en riep deze dag uit tot moederdag. En zo werd in 1907 de eerste moederdag gevierd, met anjers die Anna aan alle moeder van Grafton uitdeelde.
Als snel verspreidde het nieuws van de moederdag zich door de staat. Mensen schreven brieven aan de gouverneur of het geen feestdag voor de gehele staat kon worden. Dat kon: in 1910 werd in heel West Virginia moederdag gevierd. Maar daar bleef het niet bij. Anna lobbyde bij kerkleiders, gouveneurs van andere staten en ten slotte bij president Woodrow Wilson, met als gevolg dat moederdag van 1914 een nationale feestdag was.
Na de Eerste Wereldoorlog verspreidde de dag zich over de wereld.
Ook in Nederland vieren wij op deze dag moederdag. Maar wij doen dit pas sinds 1930. Door o.a. handelscontacten en mensen uit Amerika werd de feestdag hier bekend en namen wij het ook over. Moederdag wordt tegenwoordig in veel landen gevierd, maar niet altijd op dezelfde datum.
Het Internationaal Moederdag gedenkteken (International Mother's Day Shrine) staat tegenwoordig nog steeds in Grafton als een symbool voor Jarvis haar inspanningen.
Rond 1920, raakte Jarvis verbitterd door de commercialisering van de feestdag. Ze verbond zichzelf aan de Mothers Day International Association en claimde het copyright op de tweede zondag van mei. Naar aanleiding hiervan werd ze ook eens gearresteerd voor ordeverstoring. Samen met haar zuster Ellsinore spendeerde ze haar familiebezit voor het voeren van campagne tegen de feestdag. Beiden stierven in armoede. In het doodsbericht van Jarvis in de New York Times stond geschreven dat ze verbitterd raakte omdat te veel mensen hun moeder een gedrukte ansichtkaart stuurden. Ze beschouwde een kaart als "een slecht excuus omdat men te lui is om een brief te schrijven".
In veel katholieke landen wordt moederdag op 15 augustus gevierd, de dag van Maria-Ten-hemelopneming. En in Frankrijk valt het op de laatste zondag in maart. Het vieren van moederdag op de tweede zondag van mei is traditie in Denemarken, Turkije, Australië, Italië, België, Amerika en Nederland.
Tegenwoordig is er in Amerika ook een schoonmoederdag die op de vierde zondag van oktober wordt gevierd.
Verder praten over dit onderwerp? Kijk dan op het forum!
