Wat is een zwangerschapsecho?
Een geheel pijnloze manier om te zien hoe het met de baby gaat en om bepaalde vormen van aangeboren afwijkingen op te sporen. Na het aanbrengen van gel wordt er met een apparaatje dat geluidsgolven weerkaatst. Deze weerkaatsingen worden omgezet in beeld, waardoor je de baby kan zien. Met een dopler echo is het mogelijk om de bloedsomloop van de baby te bekijken. Tegenwoordig is het ook al mogelijk om rond de elfde week van de zwangerschap de nekplooi van de baby te meten, om te zien of er een verhoogde kans is op een kindje met het Downsyndroom. In dit geval is de vochtophoping in het nekje meer dan normaal. Bij een verhoogd risico kan gekeken worden of andere onderzoeken, zoals een vruchtwaterpunctie, raadzaam zijn.
Nederland is nog niet zo royaal in het maken van echo's tijdens de zwangerschap. Er wordt nog heel veel onderzoek gedaan of het maken van een echo echt onschadelijk is. Omdat dit wel vermoed wordt, maar nog niet altijd bewezen is, worden er zo min mogelijk echo's gedaan als hier geen reden voor is.
Je kan in Nederland bij veel bedrijven een echo op eigen kosten laten maken, de zogenaamde pretecho. Deze echo's worden voornamelijk gedaan voor het vaststellen van het geslacht van de baby. Toch blijft er een foutkans in de voorspelling van het geslacht, dus ga er niet honderd procent van uit. Bij constatering van problemen bij de baby wordt het advies gegeven contact met de verloskundige te zoeken.
Als je zwangerschap goed verloopt en je bent gewoon bij een verloskundige onder behandeling, dan is het normaal dat je ongeveer 1 à 2 echo's krijgt tijdens je zwangerschap. De eerste echo is vlak na het eerste bezoek aan de verloskundige, dit tezamen met een aantal bloedonderzoeken. In deze eerste echo wordt de duur van de zwangerschap nauwkeurig berekend. Deze echo wordt een termijnecho genoemd.
Later in de zwangerschap wordt er soms nog een echo gemaakt om te kijken hoe de baby groeit, wat de ligging is en hoe de placenta werkt. Ben je bij een gynaecoloog onder behandeling, dan worden er vaak wel meer echo's gemaakt. Maar dit is dan ook vaak omdat je met een medisch probleem bij de gynaecoloog loopt
Andere redenen voor het maken van een echo kunnen zijn:
- Het is niet geheel duidelijk hoe het kindje ligt.
- Er is een vermoeden dat het kindje niet goed groeit.
- Je hebt bloed verloren, of je hebt last van vroegtijdige weeën.
- Je hebt een erfelijke afwijking, of een eerder kindje gekregen met medische problemen.
- De werking en ligging van de placenta moet beter bekeken worden.
- Er bestaat een kans dat je van meer kindjes zwanger bent.
- Je hebt voortijdig vruchtwater verloren.
- Je hebt hoge bloeddruk; hierdoor is de kans groter dat de doorbloeding van de placenta niet goed is waardoor de kleine achterblijft in groei.
- Als je last van suikerziekte hebt, heb je kans op een heel groot kind. Met de echo wordt dan mede gekeken of het raadzaam is je kindje eerder of op een andere manier geboren te laten worden.
Met een echo kunnen veel dingen onderzocht worden, maar het kan niet alles uitsluiten. Veel ziektes zijn niet aantoonbaar met een echo. Voor deze afwijkingen zijn andere methodes van onderzoek nodig. Als je korter dan twaalf weken zwanger bent, krijg je een inwendige echo. Er wordt dan een dunne langwerpige staaf met daarover een condoom en gel in je vagina ingebracht. Dit is normaalgesproken pijnloos, maar je kan van de spanning wel wat verkrampt zijn. Met een inwendige echo kan een zwangerschap al heel vroeg vastgesteld worden en kan je met een week of zes het hartje al zien kloppen. Deze echo word eigenlijk alleen gedaan als hier een medische reden voor is. Bijvoorbeeld als er getwijfeld wordt over het bestaan van een zwangerschap, of als je bloedverlies hebt gehad. Bij deze echo is je kindje echt nog maar een paar millimeters groot. Het iets kleiner of groter nemen van de maat kan al enkele dagen verschil maken met de zwangerschapsduur. Soms treedt er een licht bloedverlies op na de inwendige echo. Dit komt dan doordat het apparaat tegen de baarmoedermond is gestoten en deze is door de hormonen van de zwangerschap extra doorbloed. Bij een gewone echo wordt er voor het onderzoek gel op je buik aangebracht (gelukkig vaak tegenwoordig een beetje verwarmd) en hierna wordt een apparaat over de buik gehaald dat een beetje lijkt op een handscanner zoals je wel eens in winkels ziet. Deze echo kan gedaan worden vanaf dat je ongeveer 12 weken zwanger bent. Voor dit onderzoek is het wel nodig dat je een volle blaas hebt (als je ongeveer 12 weken zwanger bent), dus dat je veel drinkt voor het onderzoek en niet meer naar de wc gaat. De volle blaas in het begin van de zwangerschap is van belang, omdat met een week of twaalf de baarmoeder pas boven het schaambeen uitkomt. Door de volle blaas wordt de baarmoeder iets omhoog gedrukt, waardoor een duidelijker beeld verkregen wordt. Ook zorgt het vocht voor een goede weerkaatsing van de echostralen. Je hebt ook nog een echo, de zogenaamde dopler echo, waarmee in kleur gekeken kan worden. Op deze manier kan gekeken worden hoe de doorbloeding van de placenta en de navelstreng is.
Hieronder zie je een aantal foto's die bij de echo zijn genomen
:
Tweeling met vier weken zwangerschap
Je ziet duidelijk dat er twee vruchtzakken aanwezig zijn
Deze echo is gemaakt met zes weken
Je ziet de baarmoeder met daarin een vruchtzak en in het roze rondje zie je het paar millimeter grote baby-tje in wording.
Hier een echo gemaakt met acht weken.
In het roze rondje zie je een klein rondje. Dit is het voedingszakje.
Hieruit krijgt de baby zijn voeding voordat de placenta is aangelegd
en je kindje de voeding via de navelstreng krijgt.
Deze echo is met een volle blaas gemaakt, wat het resultaat ten goede komt.
(echo susanna)
In de cirkel zie je een foetus van acht weken.
De roze lijn loopt van het staartbeen tot de top van het nekje: zo wordt het kindje gemeten. Met acht weken is het ruim 2 cm groot.
Zeer mooie echo gemaakt met elf en halve week.
Er is duidelijk te zien dat het baby'tje zich bijna geheel gevormd heeft, want de contouren van een mensje zijn al echt waar te nemen. Ook deze echo is met een volle blaas gemaakt, wat de echo ten goede kwam. (echo susanna)
Op de linker foto zie je een echo gemaakt met veertien weken, met daaronder de hartslag van de baby gemeten. Op de rechterfoto zie je ook een echo gemaakt met veertien weken, maar dan close up. Je ziet hier dat een baby met veertien weken om te zien al een compleet mensje is. Je kindje is nu ook helemaal af, maar kan nog niet buiten het lichaam van de moeder blijven leven. Het is nog te zwak en alle organen moeten nog rijpen en je kindje moet nog veel groter en zwaarder groeien.
Bovenstaande echo is gemaakt met een zwangerschapsduur van tweeentwintig weken.
Deze echo is mede heel duidelijk omdat hij gemaakt is met een dopler echo. Je ziet hier duidelijk het profiel van de baby en ook zie je in het gezichtje dat de tandjes al in aanleg aanwezig zijn, ook al zijn deze bij de geboorte nog onder het tandvlees verscholen.
Echo gemaakt met negenentwintig weken zwangerschapsduur.
De baby past niet meer in één keer geheel op de foto. Op deze echo zie je het hoofdje en de ribben van de baby en ook zie je dat het handje voor de mond zit: de baby zuigt op de duim, lief hè?
